اکو سیستم آموزش عالی
ساعت ٩:٥۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٠ آبان ،۱۳٩٥  کلمات کلیدی: آموزش عالی ، اکو سیستم

آموزش عالی[1]درهمه کشورهای جهان و از جمله درایران یکی ازدوره‌های مهم تحصیلی و نیز بالاترین سطح آموزش محسوب می‌شود.



[1]. Higher Education


آموزش عالی[1] درهمه کشورهای جهان و از جمله درایران یکی ازدوره‌های مهم تحصیلی و نیز بالاترین سطح آموزش محسوب می‌شود. افزایش تقاضای ورود به دانشگاه، رشد سریع علوم مختلف و تحولات گسترده جهان امروز، افزایش تقاضای صاحبان مشاغل برای به کارگیری کارشناسان ماهـروشایسته ودرنهایت غالب شدن رویکرد دانایی محوری ازجمله عواملی هستند که آموزش عالی را نهادی پراهمیت جلوه داده‌اند.

جامعه به منظور پیشرفت و دستیابی به توسعه اقتصادی و اجتماعی متکی بر دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی است. دانشگاه به عنوان یک نهاد آموزشی از مهمترین و اصلی‌ترین مراکز علم و پژوهشی به شمار می‌رود این نهاد منبع اصلی تامین و تربیت نیروی انسانی متخصص و مورد نیاز جامعه در بخشهای گوناگون می‌باشد. در اغلب کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه جهان، آموزش عالی در بالاترین سطح هرم آموزشی قرار دارد. در این کشورها، جهت اجرا و کسب پستهای کلیدی و مهم نیاز به گذراندن دوره‌های تخصصی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی است در کشور ما نیز هدف و فلسفه آموزش عالی از یک سو، تربیت و پرورش نیروی انسانی متخصص برای جامعه و پاسخگویی به تقاضای حاد (بازار کار) بوده و از سوی دیگر پرورش و تربیت نیروی انسانی محقق، به منظور پرداختن به پژوهشهای علمی و پیشبرد علم و دانش در سطح جامعه می‌باشد. (قنادان، 1388)

 

امروزه مفهوم اکوسیستم[2] دانشگاهی بیانگر دانشگاه به مثابه سیستم و روابط عناصر تشکیل‌دهنده آن و تأثیرات متقابل دانشگاه و محیط است. کیفیت دانشگاه در بستر اکوسیستم دانشگاهی به وجود می‌آید. شناسایی سیستم دانشگاهی و روابط عناصر تشکیل دهنده آن در بستر محیطی، به درک کیفیت فعالیت‌های دانشگاهی و فراز و فرودهای آن کمک می‌کند(یمنی، 1391).

دانشگاه سیستمی فرض می‌شود که دارای عناصر و رسالت‌ها بوده و در محیطی با عوامل متعدد و متنوع مشغول به کار است. در خصوص رسالت‌های دانشگاه صحبت‌های بسیاری شده است که نشان از اهمیت این نهاد در جامعه دارد. ماموریت‌های آموزشی، پژوهشی و خدماتی (پاکمهر، 1392) و یا توزیع دانش، تولید دانش و ارایه خدمات به جامعه (یمنی، 1391)، و یا دیوید براون[3] (1970) پنج رسالت را برای دانشگاه مطرح کرده است که که عبارتند از توسعه همه جانبه انسان، توسعه انسان متخصص، افزایش انباره شناخت‌ها، پیشرفت همه جانبه جامعه و با نشاط بودن و خود‌بالندگی در محیط دانشگاهی می‌باشد.

نهاد آموزش عالی به عنوان یک خرده سیستم بسیارمهم درجامعه، می‌بایست عناصر ومحیط داخلی خودرا با تحولات وتغییرات بیرونی همگام سازد تا به حیات خود ادامه داده وپویایی خود را حفظ کند. یکی از عناصر مهم درسیستم دانشگاهی اعضای هیات علمی هستند و یکی از چالش‌هایی که امروزه آموزش عالی با آن روبروست، ارتقاء ورشد کیفی اعضاء هیات علمی به عنوان یک سرمایه انسانی بسیار مهم می‌باشد.

در این رابطه تئودور شولتز[4] که به پدر تئوری سرمایه انسانی معروف است بیان می‌کند که توانایی‌های اکتسابی انسانها مهمترین منبع رشد، بهــره‌وری وتوسعه اقتصادی هستند وآموزش وپرورش به عنوان یک نوع سرمایه‌گذاری در انسان دارای ارزش فراوانی برای فرد و جامعه می‌باشد (عارفی، 1384).

دانشگاه‌ها به عنوان یک سیستم با محیط بیرونی و درونی خود روابط متقابل و پیچیده‌ای دارند. این سیستم آموزش‌عالی همانند دیگر نظام‌ها دارای درونداد، فرایند، برونداد و بازخورد است:

درونداد: دانشجو، هیات علمی، برنامه درسی و مواد آموزشی، مدیریت، تشکیلات، بودجه

فرایند: فرایند یاددهی- یادگیری، فرایند ساختاری و پشتیبانی و جز اینها

برونداد: دانش آموختگان، دانش تولید شده، خدمات علمی و تخصصی

بازخورد: اشتغال دانش آموختگان، ادامه تحصیل، تقویت ارزش‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی جامعه (تنعمی، 1386).



[1]. Higher Education

[2]. Ecosystem

[3]. Brawn David

[4]. Theodore Schultz